Hai ngày là vừa đủ để đi trọn vùng Hàm Thuận theo hai hướng: ngày thứ nhất lên phía bắc, qua Ma Lâm tới hồ sông Quao rồi lên vùng núi ngắm hồ Hàm Thuận – Đa Mi, tối về ngắm ruộng thanh long thắp đèn; ngày thứ hai xuống phía nam, sáng lên núi Tà Cú, chiều ra mũi Kê Gà và tắm biển Thuận Quý, Tân Thành. Lịch này đặt Phan Thiết hoặc vùng ven biển Hàm Thuận Nam làm chỗ ngủ, vì đây là nơi nhiều chỗ ở nhất.
Lịch trình dưới đây là khung để điều chỉnh, không phải lịch cứng. Giờ giấc ghi theo nhịp nắng gió của vùng, các phương án thay thế theo mùa, theo sức của nhóm đi, có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi. Giá vé, giờ chạy cáp treo, thuyền ra hải đăng thay đổi theo thời kỳ nên không ghi; trước mỗi điểm nên hỏi chỗ ở hoặc người địa phương.
Vì sao chia hai hướng bắc và nam
Vùng Hàm Thuận gồm hai huyện cũ nằm ôm lấy Phan Thiết: Hàm Thuận Bắc ở phía bắc và tây bắc, Hàm Thuận Nam ở phía tây nam. Hai vùng khác nhau rõ về cảnh quan. Phía bắc là đồng thanh long chuyển dần lên đồi, rồi núi cao với các hồ chứa lớn, khí hậu mát hơn. Phía nam là đồng bằng ven biển, có núi Tà Cú đứng riêng, có dải bãi cát dài và mũi đá Kê Gà.
Đi theo từng hướng giúp đỡ chạy ngược xuôi. Nếu trộn lẫn, ví dụ sáng lên hồ Đa Mi rồi chiều xuống Kê Gà, sẽ mất nhiều thời gian trên đường, phải chạy qua Phan Thiết hai lần, và dễ rơi vào giờ nắng gắt giữa đường. Chia hai ngày, mỗi ngày một hướng, vừa có thời gian dừng lâu ở từng nơi vừa giữ được giờ nghỉ trưa. Cách chia này cũng giúp nhìn rõ sự tương phản của vùng đất: cùng một Hàm Thuận mà sáng hôm trước khoác áo ấm ngắm sương trên hồ núi, chiều hôm sau đã tắm biển dưới nắng.
Ngày nào đi hướng nào tuỳ vào thời tiết. Nếu dự báo có ngày biển êm, ít gió, hãy dành ngày đó cho phía nam để ra được hải đăng và tắm biển; ngày còn lại lên phía bắc. Nếu đang giữa mùa mưa, vùng núi chiều hay mưa, thì ngày lên phía bắc nên khởi hành thật sớm.
Ngày thứ nhất: phía bắc, từ đồi tới núi
Ngày này nhiều đường núi, nên khởi hành sớm và ăn sáng trước khi đi. Khung giờ gợi ý cho người đi ô tô hoặc xe máy quen đường đèo.
| Khung giờ | Điểm đến | Làm gì |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Từ Phan Thiết lên Ma Lâm | Ăn sáng, đổ xăng, mua nước, đồ ăn nhẹ |
| Đầu buổi sáng | Hồ sông Quao | Ngắm hồ lúc còn mát, đi dạo bờ hồ, chụp ảnh đồi cỏ |
| Giữa buổi sáng | Theo quốc lộ 28 lên vùng núi | Dừng ở những đoạn đường cao nhìn xuống đồng bằng |
| Trưa | Vùng La Dạ, Đa Mi | Ăn trưa ở trung tâm xã, nghỉ ngơi |
| Đầu chiều | Hồ Hàm Thuận – Đa Mi | Ngắm hồ từ đường cao, ghé chợ, vườn cà phê nếu được phép |
| Chiều muộn | Xuống núi về đồng bằng | Bắt đầu xuống trước khi mặt trời lặn |
| Tối | Vùng Hàm Đức, Hàm Liêm cũ | Ngắm ruộng thanh long thắp đèn vào mùa nghịch vụ, về chỗ ngủ |
Muốn ngắm sương sớm trên hồ Đa Mi thì đảo ngược: chiều hôm trước lên núi ngủ lại, sáng sớm ngắm hồ, rồi xuống hồ sông Quao buổi chiều. Cách này cần chỗ ngủ trên núi, nên tìm và đặt trước.
Ngày thứ hai: phía nam, từ núi xuống biển
Ngày này tập trung ở Hàm Thuận Nam cũ, đường ngắn hơn nhưng nắng gắt hơn. Điểm mấu chốt là leo núi lúc sớm, ra đảo hải đăng lúc biển êm và tắm biển lúc nắng dịu.
| Khung giờ | Điểm đến | Làm gì |
|---|---|---|
| Lúc trời vừa sáng | Chân núi Tà Cú | Leo bộ hoặc đi cáp treo khi ga mở cửa |
| Sáng | Khu chùa, tượng Phật nằm trên núi | Tham quan, ngắm đồng bằng Hàm Thuận Nam |
| Gần trưa | Xuống núi, về vùng ven biển | Ăn trưa, nghỉ trưa ở chỗ ở hoặc quán có bóng mát |
| Đầu chiều | Mũi Kê Gà | Ra đảo hải đăng nếu thuyền chạy, leo tháp, xem làng chài |
| Chiều muộn | Biển Thuận Quý, Tân Thành | Tắm biển ở đoạn có cứu hộ, đi dạo rừng phi lao |
| Hoàng hôn | Bãi biển hoặc đường ven biển | Ngắm hoàng hôn, về chỗ ở trước khi tối hẳn |
Nếu buổi chiều gió lên, thuyền ra hải đăng ngưng sớm, có thể đổi: sau Tà Cú đi thẳng xuống Kê Gà ngay cuối buổi sáng khi biển còn êm, ăn trưa ở khu vực ven biển, chiều nghỉ rồi tắm biển. Hỏi người ở bến thuyền về giờ chuyến cuối là việc đầu tiên khi tới Kê Gà. Ngày biển động hẳn thì bỏ phần ra đảo, thay bằng đi dạo bãi đá phía bờ, ghé làng chài dưới chân mũi và ngồi ngắm tháp từ xa; chuyến ra hải đăng để dành cho lần sau khi biển êm. Phần tắm biển cũng vậy: sóng lớn, cờ đỏ thì chỉ đi dạo mép nước và rừng phi lao, không cố xuống tắm chỉ vì đã có trong lịch.
Đi tới Hàm Thuận và đi lại giữa các điểm
Phần lớn người tới Hàm Thuận đi theo trục Bắc – Nam: cao tốc, quốc lộ 1 hoặc đường sắt Bắc – Nam với ga Mương Mán nằm ngay trong vùng Hàm Thuận Nam cũ. Người từ vùng cao nguyên xuống thì đi theo quốc lộ 28 qua vùng núi phía bắc. Chọn đường vào nào thì xếp lịch theo hướng đó: tới từ phía cao nguyên có thể đi ngày phía bắc trước ngay trên đường xuống, tới từ TP.HCM thì đi ngày phía nam trước vì Tà Cú, Kê Gà nằm gần hướng vào.
Đi lại giữa các điểm trong vùng chủ yếu bằng xe riêng, xe thuê hoặc xe máy. Xe buýt, xe khách nội tỉnh có chạy qua các trục chính nhưng không tới tận hồ, tận mũi Kê Gà, nên người không có xe riêng nên thuê xe theo ngày có tài xế người địa phương. Tài xế quen đường còn biết đoạn nào đang sửa, thuyền ra hải đăng hôm nay có chạy không, quán nào gần điểm dừng.
Thời gian chạy xe thực tế mỗi ngày trong lịch này không quá dài, nhưng cộng các lần dừng thì gần trọn ngày. Đừng ước lượng theo khoảng cách trên bản đồ; đường qua thị trấn cũ, đường núi và đường ven biển đều chạy chậm hơn đường cao tốc nhiều.
Điều chỉnh theo mùa
Mùa khô, đầu mùa. Lịch trên chạy trọn vẹn nhất: hồ còn đầy, cỏ xanh, ruộng bắt đầu thắp đèn. Lưu ý gió mạnh làm biển động, nên chuẩn bị phương án chỉ ngắm hải đăng từ bờ.
Mùa khô, cuối mùa. Nắng rất gắt, hồ xuống thấp. Rút ngắn phần ngoài trời giữa ngày, nghỉ trưa dài hơn, ưu tiên các điểm có bóng mát, mang nhiều nước.
Mùa mưa. Vùng núi chiều hay mưa, nên ngày phía bắc khởi hành sớm và xuống núi trước giữa chiều. Ngày phía nam làm phần lớn việc buổi sáng, chiều nếu dông thì ở trong nhà.
Mùa thắp đèn thanh long. Thêm một buổi tối đi xuyên vùng thanh long phía nam, ví dụ qua các xã cũ Hàm Kiệm, Hàm Cường, nơi có thể thấy núi Tà Cú tối thẫm giữa biển đèn.
Dịp lễ, Tết. Tà Cú rất đông, nên đến lúc ga cáp treo vừa mở hoặc đổi sang buổi chiều ngày thường. Đặt chỗ ở ven biển trước nhiều ngày.
Phương án cho nhóm có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi
Lịch hai ngày phía trên khá dày với người không quen nắng gió. Có thể rút gọn như sau mà vẫn thấy được tinh thần của vùng:
- Ngày một: bỏ phần lên núi cao, chỉ đi hồ sông Quao buổi sáng, ăn trưa ở Ma Lâm, chiều nghỉ, tối ngắm ruộng đèn.
- Ngày hai: đi cáp treo Tà Cú cả hai chiều, trưa nghỉ dài, chiều muộn tắm biển ở đoạn có cứu hộ, ngắm hải đăng Kê Gà từ bờ.
- Nếu có ngày thứ ba: dành riêng một buổi sáng lên hồ Hàm Thuận – Đa Mi khi trời trong, không vội.
- Luôn có xe riêng hoặc xe thuê có tài xế quen đường để chủ động dừng nghỉ.
- Mang thêm ghế xếp gọn, ô che nắng cho người lớn tuổi khi ngồi ở bãi biển, đồi cỏ.
Người lớn tuổi có bệnh nền nên hỏi ý kiến thầy thuốc trước chuyến đi, mang đủ thuốc đang dùng, và tránh ra ngoài trời giữa trưa.
Ăn uống và chỗ nghỉ dọc đường
Ngày phía bắc, Ma Lâm là điểm dừng chính để ăn sáng, mua nước, đổ xăng. Lên vùng núi, quán ăn thưa hơn, chủ yếu ở trung tâm các xã; nên ăn trưa sớm, không đợi tới khi đói mới tìm quán. Ngày phía nam, khu vực chân núi Tà Cú có hàng quán phục vụ khách đi chùa, nhiều món chay; vùng ven biển có quán hải sản và quán bình dân của người địa phương.
Ăn hải sản ở vùng biển thì hỏi giá trước khi gọi món, nhất là với món tính theo cân. Mua thanh long làm quà ở các vườn, các điểm bán ven đường, chọn trái tươi, cuống còn xanh. Không cần mua quá nhiều trong ngày đầu, vì thanh long dễ mua ở hầu hết mọi nơi trong vùng. Ngày cuối mới mua để trái còn tươi khi mang về nhà.
Chỗ ở: đêm thứ nhất có thể ngủ ở Phan Thiết hoặc khu ven biển Thuận Quý, Tân Thành để sáng hôm sau gần Tà Cú, Kê Gà. Nếu chọn ngủ lại trên núi để ngắm sương ở hồ Đa Mi, chỗ ở trên đó ít và đơn giản, cần đặt trước và hỏi kỹ đường vào.
Những điều nên tránh khi đi theo lịch này
Đừng nhồi thêm điểm ngoài vùng Hàm Thuận vào hai ngày này. Mũi Né, các đồi cát lớn và trung tâm Phan Thiết là những nơi khác, mỗi nơi cần ít nhất một buổi riêng; ghép hết vào hai ngày sẽ biến chuyến đi thành chạy xe liên tục dưới nắng.
Đừng chạy xe máy đường núi và đường ven biển vào ban đêm khi chưa quen. Đường núi lên Đa Mi nhiều khúc cua, xe tải chạy đêm; đường ven biển có đoạn tối, cát tràn. Lịch trên luôn xếp giờ về trước khi trời tối hẳn, trừ phần ngắm ruộng đèn ở vùng đồng bằng gần chỗ ở.
Đừng quên rằng mọi điểm trong lịch này đều gắn với đời sống người dân: chùa trên núi, làng chài Kê Gà, ruộng thanh long, hồ chứa nước. Đi nhẹ nhàng, hỏi han tử tế, mang rác về, tôn trọng nếp làm ăn của người địa phương là cách để vùng đất này vẫn đón người đi sau như đã đón mình.
Câu hỏi thường gặp
Nên ngủ ở đâu khi đi lịch trình hai ngày ở Hàm Thuận?
Phan Thiết hoặc khu ven biển Thuận Quý, Tân Thành là hai lựa chọn thuận tiện, vì nhiều chỗ ở và nằm giữa hai hướng đi. Nếu muốn ngắm sương sớm ở hồ Đa Mi thì ngủ lại một đêm trên vùng núi, nhưng chỗ ở ít, cần đặt trước.
Có đi được lịch này bằng xe máy không?
Được với người quen chạy xe máy đường dài và đường đèo. Ngày phía bắc có đoạn đường núi nhiều khúc cua; ngày phía nam có đường ven biển gió mạnh. Kiểm xe kỹ, đội mũ bảo hiểm, mang áo mưa, không chạy đường núi và ven biển vào ban đêm.
Nếu chỉ có một ngày thì nên đi hướng nào?
Nếu chỉ có một ngày, phía nam thường là lựa chọn gọn nhất: sáng Tà Cú, chiều Kê Gà và biển Thuận Quý, đường ngắn, nhiều cảnh. Phía bắc hợp với người thích núi, hồ, khí hậu mát và có thời gian ngủ lại trên núi.
Có thể ghép Mũi Né vào lịch trình hai ngày không?
Có thể, nhưng sẽ rất vội. Mũi Né và các đồi cát lớn thuộc Phan Thiết, nằm về phía bắc, cần ít nhất một buổi riêng. Nếu muốn đi cả Mũi Né, nên kéo dài chuyến đi thành ba ngày thay vì nhồi vào hai ngày.
Lịch trình này có hợp với người đi công tác ở Hàm Thuận không?
Người đi công tác thường chỉ có buổi sáng sớm hoặc chiều muộn rảnh. Có thể tách lịch thành từng buổi: một sáng sớm lên Tà Cú, một chiều ra Kê Gà và biển, một tối ngắm ruộng đèn. Hồ Đa Mi thì cần nguyên một ngày cuối tuần.
Đi theo lịch này cần chuẩn bị giấy tờ gì không?
Đi chơi trong nước không cần giấy tờ đặc biệt, chỉ cần mang căn cước để làm thủ tục lưu trú. Nếu lái xe thì mang giấy phép lái xe và giấy tờ xe. Bay thiết bị chụp ảnh trên không thì phải theo quy định hiện hành và hỏi trước ở khu công trình.